Balık Hangi Aylarda Verilir? Balıkla Eğlenceli Bir Yolculuk
İzmir’de büyümek, denizin dibini görmek gibidir. Yani, balıkla iç içe yaşarsınız. Ama bu yazının başında hemen şunu belirteyim: Balığın ne zaman verildiğini anlatırken, ben de buradayım, her zaman olduğu gibi fazlasıyla düşünüp, biraz da espriyle harmanlanmış bir bakış açısıyla.
Şimdi, herkesin bildiği gibi, balık bir Türk mutfağının vazgeçilmezi. Ama balık dediğimiz şey yalnızca bir yiyecek değil, aynı zamanda mevsimin ne olduğunu, bazen de kişisel ruh halimizi anlatan bir simge. O yüzden “Balık hangi aylarda verilir?” sorusu, sadece bir soru değil, derin bir felsefi anlam taşır (ya da taşımaya çalışır, bilmiyorum). Hazırsanız, balıkla ilgili bu yolculukta benimle birlikte gezmeye başlayalım!
Balık ve Mevsimlerin İlginç Dansı
Biliyorsunuz, balıklar da insanlar gibi mevsimsel değişimlere duyarlıdır. Hani şu “kışın geliyor” diye mızmızlanan insanlar var ya, işte onlar da balıklar gibi soğuk havada depresyona girmeye başlar. Tabii, balıklar için bu daha çok göç etme, yani denizin derinliklerine doğru kaybolma hali gibi bir şey.
Balık hangi aylarda verilir? sorusuna gelebilirsek, cevap aslında çok basit: Balık, özellikle Ekim ile Mart ayları arasında bolca verilir. Bu dönemde, denizlerde balık bol olur. Ama bakın, balık vermek dedikçe aklıma gelen bir olay var. Gerçekten de, balık verme işi sanki bir sosyal sorumluluk gibi algılanıyor bazen. Hani, “Neden balık sevmiyorsun?” diye soruyorlar ya, birinin cevabı her zaman komik olur: “Balık değil, balık vermek zorunda kalmak istemiyorum.” Duygusal bir tepkidir bu, çünkü bazen balıklar insanları zorluyor!
Şubat’ta Balık Keyfi: Kışın da Olmaz Mı?
Şubat, bence balık için en keyifli aydır. Çünkü deniz soğur ama balıklar hâlâ bir şekilde çıkar ve yine de o serinlikte mücadele ederler. Ama işte tam da bu nedenle, Şubat’ta balık yediğinizde, bir parça “romantizm” var. Ne de olsa, soğuk bir kış akşamı balık ve rakı ikilisi bir başkadır. Bunu bir düşünün, Şubat’ta balık yiyen insanlar sanki birer kahramanmış gibi hissetmezler mi? Sadece bir balık, ama arkasında bir kış efsanesi!
Kendimi bu yazıyı yazarken aniden düşünürken buldum: “Hadi ama, balık nerede veriliyor? Şu an çok daha derin bir meseleyle uğraşıyorum.” Ne oluyoruz, cidden?
Ama sonra dedim ki: “Evet, kışın balık yenir, ama bu sadece dondurucudan çıkarılan balıklara da biraz haksızlık olur.” Şubat’ta balık almak isteyen kişi, bazen insan gibi hissetmek ister. Balıkçıyla sohbet etmek, nasıl bir balıkçı olurum acaba diye bir hayal kurmak… “Bunu ben yapamam” dedikten sonra, ne olursa olsun balığı almak ve taze taze yemek. Hadi bakalım, balık var ya, Şubat ayında bizde büyülü bir şeylere dönüşür.
Sonbahar Mevsimi: Balığın Asıl Zamanı
Eylül ve Ekim ayları, balık mevsiminin başlangıcını simgeler. Yazdan çıkar, derin denizlere doğru giden balıklara dönüş yaparız. Her zaman bir akşam balığı yerken aniden, “İyi ki balık yiyorum” dediğinizde, o zaman işte mevsimi tam anlamışsınızdır. Çünkü Ekim ayında deniz henüz ne soğuk, ne sıcak, ama balık, verilecek en güzel şeydir.
Hani bazen bir akşam arkadaşlarla otururken, yemek siparişi verirken, “Balık var mı?” diye sorarız. Çoğu zaman, “Balık mevsimi değil” yanıtı alırız. Oysa, balık mevsimi diye bir şey yok! Her mevsimde balık olabilir, yeter ki iyi bir balıkçıya denk gelin! Evet, evet, ben de biliyorum, bazı balıkçılar o kadar mevsimsel kaygılıdır ki, bir bakarsınız, yazın koca bir balık tezgahı boşalmış. Hâlbuki ben kışın da aynı iştahla balık yiyebilirim, bir tek mesele, soğuk hava ile çatışmak!
İç Ses: “Daha Fazla Balık, Lütfen!”
Bir yandan da düşündüm; acaba balık sezonu dışında balık yediğimde garip mi gözüküyorum? Mesela bir yaz akşamı, “Bugün balık istiyorum” dediğimde herkes şüpheyle bakıyor. Hani böyle bir durum vardır ya, “Balığı kışın yemelisin, yazın yerken garip olur.” Bunu duyan bir arkadaşım, “Daha fazla balık, lütfen” dedi. Bu lafla beraber anladım ki, balık, bir tür yaz kış kavgası gibi. Ama ben burada “Öyle mi, tamam” deyip, yazın da balığımı yiyorum. Sonuçta ben, hayatı her anına eşit şekilde tatlandıran biriyim, değil mi?
Balıkçı Bile Olabilirim, Ama Ben İyi Bir Müşteriyim
Şimdi, balık konusu, sadece “hangi ayda yenir” sorusunun ötesinde bir konu. Balıkçıyı düşünmek gerekir! Her şey bir balıkçıda başlar. Bu kadar zamanında taze balığı almak, hâlâ bir arayış halindeyim. Geçen hafta, bir balıkçının tezgahına bakıp “Bu balık neredendir?” diye sordum, adamcağız bana göz attı. Tabi, balıkçının sabahları en erken saatlerde işe başladığını düşündüm de, “Valla, ben sabahları balık almak için erken kalkamam” diye mırıldandım. Aslında, her şey ruh haline bağlı. Hangi mevsim olursa olsun, balık almak, o anki ruh halinle çok bağdaşıyor!
Sonuç: Balık Hangi Aylarda Verilir?
Balık hangi aylarda verilir? sorusunun yanıtı aslında şudur: Balık, mevsime göre, ama insanın ruh haline de göre verilir. Ekim ile Mart arasında daha bol olur ama gerçekten balık almak ve yemek, bir bakıma, mevsime değil, o anki isteklerinize bağlıdır. Balık, bir başka dünyadır, her zaman aradığınız tat, her zaman beklediğiniz lezzet olabilir. Belki de hayatı biraz daha eğlenceli kılan şey, mevsimlerin nasıl değiştiği değil, o değişim içinde nasıl hareket ettiğimizdir.