Kategori: Makaleler

Havai Fişek ve Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Havai fişeklerin ne kadar yukarı çıktığını düşünmek, bazen basit bir soru gibi gelebilir. Ama aslında bu, daha derin bir anlam taşıyor; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla bağlantılı bir durumu simgeliyor. İnsanların bu tür kutlamaları nasıl deneyimlediği, hangi grupların daha çok etkilendiği ve bu olayın çevresindeki toplumsal normlarla nasıl ilişkili olduğu, hepimizin göz ardı ettiği bir mesele. İstanbul’da, farklı sokaklarda, toplu taşımada, hatta işyerinde bile bu meselelerle her gün karşılaşıyoruz. Havai Fişek: Yüksekliği ve Gösterisi Havai fişekler genellikle kutlamaların, zaferlerin veya önemli günlerin simgesi olarak gökyüzünde patlar. Gökyüzüne doğru…

4. Sınıf Hava Olayları Nedir? Bir Genç Yetişkinin Eğlenceli Yorumu Hava olayları… Duyduğumda aklıma ilk gelen şey, geçen yaz bir akşam arkadaşımın “bence hava ısınmış ya” diye lafını ettiği anda şişme havuzda patlayan bir şişme maymun… Neyse, “Hava olayları nedir?” sorusu aslında 4. sınıf seviyesinde bir konu ama bu soruya bir de genç yetişkin gözünden bakınca, aslında hem eğlenceli hem de düşünmeye itici bir hale geliyor. Şimdi, hem 4. sınıf öğrencisi olarak hem de 25 yaşındaki bir İzmirli olarak, hem biraz espri yapıp hem de anlamaya çalışalım bu hava olaylarını. Hava Olayları ve 4. Sınıfın Dönüm Noktası Şimdi, mesela bir…

Jiletle Bacak Alma Ne Sürülür? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi düşündüğümde, bedenlerimize ne sürdüğümüzün ardında yatan hikâyelerin bugünü nasıl şekillendirdiğini daha net görmeye başlıyorum. Basit bir soru gibi duran “jiletle bacak alma ne sürülür?” sorusu, tarih boyunca kültürel pratiklerin, tıbbi bilgi birikiminin ve estetik anlayışların birikimiyle bugüne ulaşmıştır. Bu yazıda, kronolojik bir perspektiften başlayarak tıraş öncesi ve sonrası uygulamaların tarihsel izlerini, toplumsal kırılma noktalarını ve bunların modern dünyadaki yansımalarını tartışacağız. — Antik Dünyada Tüy Alma ve Cilt Bakımı Eski Mısır: Estetik ve Ritüel Antik Mısır’da beden tüylerinin alınması yalnızca estetik bir tercih değil dini ve sosyal bir normdu. Hem erkekler hem…

Hangi İki Sayının Çarpımı 72 Olur? Farklı Bakış Açılarıyla İnceleme İçimdeki Mühendis: Analitik Bir Yaklaşım Bir mühendis olarak, ilk yapmam gereken şey sayıları bir araya getirip doğru matematiksel işlemi yapmak. Hangi iki sayının çarpımı 72 olur? Bu soruya yaklaşırken ilk aklıma gelen şey, 72 sayısını asal çarpanlarına ayırmak oluyor. 72, 2^3 × 3^2 şeklinde asal çarpanlarına ayrılabilir. Yani, 72’yi iki sayıya böldüğümüzde bu sayılar aslında bu asal çarpanların birleşimi olacaktır. Şimdi, 72’yi iki farklı sayı ile çarptığımızda, bu asal çarpanların farklı kombinasyonlarını elde edebiliriz. İşte bunlardan bazıları: 1 ve 72 2 ve 36 3 ve 24 4 ve 18 6…

Halk Eğitim Merkezine Kimler Girebilir? Hayatımda Bir Gün… Bir sabah, Kayseri’nin gri gökyüzüne karşı uyanmıştım. Havanın soğukluğundan miğdemde oluşan boşluk, yine içimdeki o duygusal karmaşayı da derinleştiriyordu. 25 yaşımdaydım ve son zamanlarda hayatımda bir şeylerin eksik olduğunu hissediyordum. Kayseri’nin taş sokakları, sokak lambalarının solgun ışıkları… Her şey bana sanki bir çıkış yolu sunuyor gibiydi ama ben ne olduğunu anlayamıyordum. Hayatımda bir şeyler değiştirmem gerektiğini hissettim, ama neyi nasıl değiştireceğimi bilmiyordum. Sonunda, her zaman olduğu gibi, içimdeki bu karmaşık duyguları kağıda dökmek istedim. Günlüğümdeki kelimelerle kendimi ifade etmenin bir yolu olmalıydı. Ve bir gün, bir arkadaşım bana “Halk Eğitim Merkezine git,…

Kişisel Bir Giriş: Merak, Zaman ve Bilinmeyenler Bir insan olarak ne zaman bir kavramın “kaç yıllık” olduğunu merak etsem, sadece tarihine bakmam; bu merakın altında yatan bilişsel süreçleri, duygularımı ve bu bilginin özgüven ile duygusal zekâ üzerindeki etkisini sorgularım. “Jeofizik kaç yıllık?” sorusu da böyle bir yerden çıktı: Sadece bir bilim dalının yaşı değil, bu sorunun zihnimde yarattığı sosyal etkileşim olasılıkları, öğrenme arzusu ve bilginin güvenilirliği üzerine düşünceler var. Bu yazıda jeofiziğin tarihine bakarken, aynı zamanda bu tür bir bilgi arayışının ardında yatan psikolojik motivasyonları, bilişsel süreçleri ve duygusal yankıları keşfedeceğiz. Jeofizik: Zaman İçinde Nasıl Bir Yolculuk? Jeofizik, yerin fiziksel…

Marşmelov ve Domuz Jelatini: Kaynakların Kıtlığı Üzerinden Ekonomik Bir Bakış Ekonomiye dair düşünmek, sadece rakamlar ve grafiklerle sınırlı değildir. Günlük yaşamda karşılaştığımız seçimler, kıt kaynaklar ve fırsat maliyetleri, mikro ve makro düzeyde ekonomik analiz için bize eşsiz bir pencere sunar. Örneğin market raflarında gördüğümüz marşmelovların içerik etiketleri üzerine bir bakış, aslında çok daha geniş ekonomik dinamikleri anlamamıza yardımcı olabilir. Marşmelovda domuz jelatini var mı? Bu soru, yalnızca bireysel tercihleri değil, piyasa yapılarını, tüketici davranışlarını ve toplumsal refahı etkileyen mekanizmaları anlamak için bir başlangıç noktasıdır. Mikroekonomi Perspektifi: Tüketici Tercihleri ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kararlarını inceler. Marşmelov örneğinde, tüketici…

Balık Hangi Aylarda Verilir? Balıkla Eğlenceli Bir Yolculuk İzmir’de büyümek, denizin dibini görmek gibidir. Yani, balıkla iç içe yaşarsınız. Ama bu yazının başında hemen şunu belirteyim: Balığın ne zaman verildiğini anlatırken, ben de buradayım, her zaman olduğu gibi fazlasıyla düşünüp, biraz da espriyle harmanlanmış bir bakış açısıyla. Şimdi, herkesin bildiği gibi, balık bir Türk mutfağının vazgeçilmezi. Ama balık dediğimiz şey yalnızca bir yiyecek değil, aynı zamanda mevsimin ne olduğunu, bazen de kişisel ruh halimizi anlatan bir simge. O yüzden “Balık hangi aylarda verilir?” sorusu, sadece bir soru değil, derin bir felsefi anlam taşır (ya da taşımaya çalışır, bilmiyorum). Hazırsanız, balıkla…

1 Milyon Liralık Hayvan Kredisi Ne Kadar? Gerçek Hikâyeler ve Verilerle Bir Bakış Bir gün sabah işe gitmek üzere evden çıkarken, cebimde 5 lira bulamadığımı fark ettim. Bu kadar basit bir para hesabını yaparken, aklımdan bir anda bir soru geçti: “1 milyon liralık hayvan kredisi ne kadar olur?” Belki de küçüklüğümde hayal ettiğim, “büyük çiftlik sahibi olma” fikrinden kaynaklanıyordu bu düşünce. Ama şimdi, bir ekonomist olarak, bu tür finansal kararları gerçek verilerle değerlendirmem gerektiğini biliyorum. Bundan sonra, 1 milyon liralık bir hayvan kredisi almak gerçekten ne kadar zor olurdu? Bu yazıda, bunu hem veri hem de hikâyelerle harmanlayarak inceleyeceğim. Ama…

Kıyak Adam Ne Demek? Güncel ve Derinlemesine Bir İnceleme Sabah otobüsünde yan yana oturduğunuz yaşlı amca, market kasasında önünüze geçmeye çalışan genç, ya da iş yerinde her isteğinizi hızlıca yerine getiren bir meslektaş… Hepsine bir anda “kıyak adam” demek mümkün mü? Peki, bu ifade gerçekten neyi anlatıyor ve kökeni nereden geliyor? Bu sorular, günlük hayatın küçük ama düşündürücü detayları arasında sık sık karşımıza çıkıyor. Kıyak adam kavramı, yüzeyde basit bir övgü gibi görünse de, toplumsal ve psikolojik açılardan incelendiğinde çok katmanlı bir anlam içeriyor. Kökenine Yolculuk: Kıyak Adamın Tarihi Türkçede “kıyak” kelimesi, 19. yüzyıl sonlarında kullanılan bir Arapça kökenli kelimeden…