Kategori: Makaleler

Çorapsız Namaz Kılınır Mı? Geleceğin Perspektifinden Bir Değerlendirme Namaz, İslam dininin en temel ibadetlerinden biri ve hayatımızda çok derin bir anlam taşıyor. Ancak, son yıllarda toplumda artan çeşitli sorular ve yorumlar arasında, “Çorapsız namaz kılınır mı?” sorusu da sıklıkla gündeme gelmeye başladı. Bu soru, bir yandan dini ve ahlaki değerlerle ilgili iken, bir yandan da gündelik yaşamımıza nasıl etki edeceğine dair toplumsal bir sorgulamayı da beraberinde getiriyor. İstanbul’dan Ankara’ya yeni taşınmış bir genç olarak, bu soruyu hem dinî hem de sosyal açıdan düşünmeye başladım. 28 yaşındayım ve geleceğe dair hem umutlarım hem de kaygılarım var. Gelecek yıllarda toplumun dini inançlara,…

Kalayın İçinde Ne Var? Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Ekonomik Yansımaları Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz; her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Bu yüzden “Kalayın içinde ne var?” sorusu yalnızca fiziksel bir bileşim analizi değildir — bu ifade, mikro ve makro düzeyde karar mekanizmalarının, piyasa dinamiklerinin ve toplumsal refahın birbirine bağlı olduğu ekonomik bir metafor olarak da okunmalıdır. Kaynağı kıt, kullanımları çeşitli bir madde olan kalay üzerinden ekonomik düşünceyi tartışmak, hem bireysel davranışlarımızı hem de kolektif tercihlerin sonuçlarını anlamamıza yardımcı olabilir. — Kalay ve Ekonominin Kesişim Noktası Kalay (tin), tarihsel olarak lehim, kaplama ve alaşım üretimi gibi uygulamalarda önemli bir…

Tariş İsrail Malı Mı? Türkiye’nin en köklü markalarından biri olan Tariş, zeytin ve zeytinyağı üretimiyle bilinen bir marka. Herkesin gönlünde özel bir yeri var. Ancak son yıllarda, özellikle sosyal medyada bir söylenti dönmeye başladı: “Tariş İsrail malı mı?” Bu soruyu sormadan önce, tarihî köklerinden başlayalım. Tariş’in ne kadar yerli, ne kadar milli olduğu üzerine düşünmek, aslında biraz da bu tartışmanın ne kadar karmaşık bir hal aldığını anlamamıza yardımcı olur. Öncelikle bu soruya doğrudan bir yanıt vermek gerekirse: Evet, Tariş’in bazı ürünleri İsrail menşeli olabilir. Fakat burada önemli olan, bu durumun ne anlama geldiği ve bizim bu konuda nasıl bir tutum…

60 Gram Kahve Kaç Kaşık? Felsefi Bir Tartışmanın Başlangıcı Bir sabah, mutfağınızda kahve öğütücünüzün yanında durduğunuzu hayal edin. 60 gram kahveyle kaç kaşık dolduracağınızı tartarken, birden kendinize sorarsınız: “Ölçmek, gerçekten nesnel bir eylem midir yoksa sadece benim algımın bir yansıması mı?” Bu basit soru, günlük hayatın sıradan bir eylemini alıp, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi dalların ışığında derin bir sorgulamaya dönüştürebilir. İnsan, kahvesini ölçerken bile, bilgiye, doğru ve yanlışın sınırlarına, varlığın anlamına dair sorular sorabilir. Ontolojik Perspektiften Kahve Ölçümü Kahve Nesnesinin Varlığı Ontoloji, varlık felsefesidir. 60 gram kahve, mutfaktaki somut bir nesne olarak karşımıza çıkar. Ancak ontologlar sorar: “Kahve,…

Oyun Oynayarak Para Kazanma Gerçek Mi? Son yıllarda oyun sektörü, sadece eğlenceden çok daha fazlasına dönüştü. Artık oyunlar, sadece zaman öldürmek için oynanan bir eğlence aracı olmaktan çıktı ve internetin sağladığı imkanlarla insanlar için gerçek bir gelir kaynağına dönüştü. Ancak bu durum, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi birçok açıdan çeşitli soruları da gündeme getiriyor. İstanbul gibi büyük bir şehirde yaşayan biri olarak, sokakta, toplu taşımada ve işyerinde oyun oynayarak para kazanmayı isteyen insanları gözlemliyor ve bu konuyu daha geniş bir perspektiften ele alıyorum. Oyun Oynayarak Para Kazanmanın Yükselişi Günümüzde, internetin gücüyle birlikte oyun oynayarak para kazanma olasılığı gittikçe…

Kül Yutmak: Siyasetin Gizli Dilinde Bir Analiz Siyaset, görünmeyen güç ilişkileri ve toplumsal düzenin karmaşık dokusuyla örülmüş bir alandır. Bir insanın, bir yurttaşın veya bir aktörün “kül yutması” metaforu, bu alanda sessiz bir teslimiyet veya zorunlu uyum olarak okunabilir. Kül, doğada geriye kalan, yanmış ve dönüştürülmüş maddi artık olarak metaforik bir anlam taşır; siyasette ise bireyin veya toplumun, iradesine rağmen kabul ettiği meşruiyet sınırlarını, uyum zorunluluklarını ve etkisizleştirilmiş taleplerini temsil eder. Bu yazıda, “kül yutmak” kavramını iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi perspektiflerinden analiz ederek, güncel siyasal olaylar ve teorilerle tartışacağız. İktidar ve Teslimiyetin İncelikleri Max Weber’in iktidar tanımı, bir…

Havai Fişek ve Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Havai fişeklerin ne kadar yukarı çıktığını düşünmek, bazen basit bir soru gibi gelebilir. Ama aslında bu, daha derin bir anlam taşıyor; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla bağlantılı bir durumu simgeliyor. İnsanların bu tür kutlamaları nasıl deneyimlediği, hangi grupların daha çok etkilendiği ve bu olayın çevresindeki toplumsal normlarla nasıl ilişkili olduğu, hepimizin göz ardı ettiği bir mesele. İstanbul’da, farklı sokaklarda, toplu taşımada, hatta işyerinde bile bu meselelerle her gün karşılaşıyoruz. Havai Fişek: Yüksekliği ve Gösterisi Havai fişekler genellikle kutlamaların, zaferlerin veya önemli günlerin simgesi olarak gökyüzünde patlar. Gökyüzüne doğru…

4. Sınıf Hava Olayları Nedir? Bir Genç Yetişkinin Eğlenceli Yorumu Hava olayları… Duyduğumda aklıma ilk gelen şey, geçen yaz bir akşam arkadaşımın “bence hava ısınmış ya” diye lafını ettiği anda şişme havuzda patlayan bir şişme maymun… Neyse, “Hava olayları nedir?” sorusu aslında 4. sınıf seviyesinde bir konu ama bu soruya bir de genç yetişkin gözünden bakınca, aslında hem eğlenceli hem de düşünmeye itici bir hale geliyor. Şimdi, hem 4. sınıf öğrencisi olarak hem de 25 yaşındaki bir İzmirli olarak, hem biraz espri yapıp hem de anlamaya çalışalım bu hava olaylarını. Hava Olayları ve 4. Sınıfın Dönüm Noktası Şimdi, mesela bir…

Jiletle Bacak Alma Ne Sürülür? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi düşündüğümde, bedenlerimize ne sürdüğümüzün ardında yatan hikâyelerin bugünü nasıl şekillendirdiğini daha net görmeye başlıyorum. Basit bir soru gibi duran “jiletle bacak alma ne sürülür?” sorusu, tarih boyunca kültürel pratiklerin, tıbbi bilgi birikiminin ve estetik anlayışların birikimiyle bugüne ulaşmıştır. Bu yazıda, kronolojik bir perspektiften başlayarak tıraş öncesi ve sonrası uygulamaların tarihsel izlerini, toplumsal kırılma noktalarını ve bunların modern dünyadaki yansımalarını tartışacağız. — Antik Dünyada Tüy Alma ve Cilt Bakımı Eski Mısır: Estetik ve Ritüel Antik Mısır’da beden tüylerinin alınması yalnızca estetik bir tercih değil dini ve sosyal bir normdu. Hem erkekler hem…

Hangi İki Sayının Çarpımı 72 Olur? Farklı Bakış Açılarıyla İnceleme İçimdeki Mühendis: Analitik Bir Yaklaşım Bir mühendis olarak, ilk yapmam gereken şey sayıları bir araya getirip doğru matematiksel işlemi yapmak. Hangi iki sayının çarpımı 72 olur? Bu soruya yaklaşırken ilk aklıma gelen şey, 72 sayısını asal çarpanlarına ayırmak oluyor. 72, 2^3 × 3^2 şeklinde asal çarpanlarına ayrılabilir. Yani, 72’yi iki sayıya böldüğümüzde bu sayılar aslında bu asal çarpanların birleşimi olacaktır. Şimdi, 72’yi iki farklı sayı ile çarptığımızda, bu asal çarpanların farklı kombinasyonlarını elde edebiliriz. İşte bunlardan bazıları: 1 ve 72 2 ve 36 3 ve 24 4 ve 18 6…