Atatürk’ün Gittiği Okulların Kronolojik Sırası: Okuldan Diplomaya, Bir Cumhuriyetin Temellerine
Merhaba! İzmir’deyim, gündelik hayatımda çoğu zaman komik şeyler düşünmekten bir hal oluyorum. “Ya şu ne kadar komik, bunu bir arkadaşım duysa kesin kahkahalarla güler” derken bir bakıyorum, bir saat geçmiş. Ama ben bu “güldürme çabası”nın ötesinde, aslında birçok konuyu derinlemesine düşündüğümde, bazen o “gülme”nin arkasında bambaşka bir anlam çıkabiliyor. Kafamı kurcalayan sorulardan biri de şuydu: Atatürk, gittiği okullarda ne yapıyordu, nasıl bir eğitim aldı ve bu okulların sırası neydi?
Şimdi, hepimizin bildiği gibi Atatürk, sadece Türk milletinin değil, dünya tarihinin en önemli liderlerinden biri. Ama ne yaptı, nasıl yaptı? Bu “Atatürk’ün gittiği okulların kronolojik sırası nedir?” sorusu aslında, bir de “Bu adam gerçekten ne okudu, kimdi bu çocuk?” sorusunun cevabıdır. Hadi gelin, bu okulları biraz mizahi bir şekilde sıralayalım, hem eğlenelim hem de biraz da düşündürelim.
—
İlk Adım: Şemsi Efendi Okulu – Şehirde İlk Okul Günleri
Atatürk’ün eğitim serüveni, tıpkı bizim gibi sıradan bir şekilde başlamıştı. Ama bu başlangıç, o dönemin en prestijli okullarından biri olan Şemsi Efendi Okulu ile olmuş. Şimdi, biraz durup düşünelim… Bu okula gittiği dönemde Atatürk, henüz Mustafa Kemal değil, sadece “Mustafa”ydı. Hepimizin olduğu gibi, okulda en sevdiği şeyin, kantindeki “şekerli süt” olduğunu tahmin ediyorum.
O dönemde, Şemsi Efendi Okulu, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde eğitim veren önemli bir okuldu. Klasik Osmanlı eğitiminden çıkıp, daha modern bir eğitim sistemiyle öğrencilere hitap ediyordu. Yani, Mustafa Kemal’in okula başlaması, sadece ders çalışmak değil, devrimsel bir değişimin de habercisiydi. Bu okulda, Mustafa Kemal’in disiplinli çalışkanlık anlayışı şekillenmeye başlamış olabilir. Herhalde okulda en fazla dikkat ettiği şeylerden biri de “öğretmenim, bir dakika daha çalışma bitmedi!” dediği anı gözümde canlandırdım. (Gerçekten de her gün aynı şeyi diyen ben, bir yandan da biraz Atatürk’ü anlıyorum.)
—
Sonra? Manisa’daki Askeri Rüştiye! – Zorunlu Askerlik Eğitimi
Şemsi Efendi Okulu’nu bitirip, bir de Manisa Askeri Rüştiyesi vardı. Burada, Atatürk’ün askerlik meselesine olan ilgisi iyice arttı. Yani bu, “şimdi ne yapsam da asker olsam” kısmı. Neyse ki Atatürk, doğru okulda eğitim alarak, bu hayalini gerçekleştirdi. Buradaki eğitim, ona “disiplin” gibi konuları öğretti, çünkü eğitimdeki askeri düzen, ilerideki liderliğinin de temellerini atmasına yardımcı oldu.
Gerçekten, “Askeri okullar!” Ne kadar zor olursa olsun, insanı bir yönüyle şekillendiriyor. “Sana biraz düzen lazım” diyen bir ortamda, her anında ter döken, zorlayan hocalardan geçmek, bugünkü komik halime bakarak söylesem: “Beni kesinlikle geliştirirdi.” Tabii, Atatürk bu süreçte ne kadar dayanıklı olduğunu fark etti. Kendisini bu okullarda bulduğu zaman, disiplinli bir lider olmaya çok yakın bir hale gelmişti.
—
İstanbul’daki Mektebi Harbiye – Ortaokuldan Savaşçı Bir Liderlik
Evet, şimdi en önemli okul sırası geldi. Mektebi Harbiye, yani Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri okulu. Mustafa Kemal, buraya gittiğinde gerçekten bir “çıkış yakalamıştı”. Ve tabii ki “Kendimi gerçekten gösterebileceğim bir okul” demişti. Mektebi Harbiye, Atatürk’ün sadece askeri yönünü değil, aynı zamanda liderlik yönünü de ortaya çıkaran bir okuldu. Burada aldıkları eğitim, ona bir komutan gibi düşünmeyi öğretti, tıpkı bizim en yakın arkadaşlarımızın ne zaman “olmaz” dediği anlarda direnmeye benzer bir şeydi.
Tabii burada Atatürk’ün üzerinde en çok durduğu konulardan biri de askeri stratejiler ve halkla ilişkilerdir. Yani, eğitimde hep “yöneticilik” kısmına ağırlık vermek de bir ayrıcalık. Şimdi, Mektebi Harbiye’de biraz düşünceli bir Mustafa Kemal gözümde canlanıyor, hem de sanki “bu okulda ne yapacağım?” diye kara kara düşünen, ama bir yandan da her konuda devrim yapmaya çalışan bir öğrenci gibi.
—
Harp Akademisi – Gerçekten Savaşçı Bir Lider
Gelelim Atatürk’ün eğitim serüveninin zirvesine, Harp Akademisine. Yani bu okul, “komutan olmak istiyorum” diyen bir adamın okuluydu. Zaten Mektebi Harbiye’yi bitirdikten sonra, bu okulun kapıları ona açılmıştı. Burada alınan eğitim, Atatürk’ün bir lider olarak doğmasına yardımcı oldu. Gerçekten, insan bu kadar okulu nasıl okur diye düşünüyor ama bir yanda da “bize de böyle bir eğitim verilse, belki biz de bir cumhuriyet kurabilirdik” diyorum, tabii, şaka bir yana… Her okulda biraz daha disiplin ve strateji öğreten bir eğitim süreciyle, Mustafa Kemal’in liderlik kimliği pekişmeye başlamıştı.
—
Sonuç: Mustafa Kemal ve Okullarının Bizlere İlhamı
Sonuçta Atatürk, gittiği okullarla sadece eğitim almakla kalmadı, aynı zamanda kişisel gelişimini sağladı ve hem bir lider hem de bir devlet adamı olarak şekillendi. Gerçekten, Atatürk’ün okulları ve bu okullarda aldığı eğitim, sadece onun hayatını değil, tüm Türkiye’nin geleceğini şekillendiren adımlar oldu.
Bunları düşünürken, aslında Atatürk’ün gittiği okulların sırasına bakarken şunu fark ediyorum: Ne kadar zorlanmış, ne kadar engel çıkmış olursa olsun, her şeyin sonunda bir amacın peşinden gitmek gerekiyor. Şu an benim de kendi hayatımda “Okuldan ne kadar mezun oldum” gibi düşüncelerim, bazen “Aman Atatürk kadar nitelikli bir eğitim almadık ama belki de ondan daha fazla eğitilmişizdir, kim bilir?” diye bir iç muhasebeye dönüşebiliyor. Neyse, şaka bir yana, Atatürk’ün eğitim hayatı aslında bir insanın nasıl “lider” olabileceğini gösteren müthiş bir örnek.
Düşünsenize, okulların kronolojik sırasını bir şekilde takip ettik, ama o kadar çok şey öğrendik ki… Sonuçta, her okul bir başlangıçtı ve “her adımda daha iyi” diye düşünmek, her zaman önemliydi.